Nội dung chính
Bên cạnh di sản nghệ thuật khổng lồ, NSND Phùng Há còn để lại một khoản tiền 700 triệu đồng được gia tộc bảo quản suốt hơn ba thập kỷ.
Trong gần một trăm năm cuộc đời, NSND Phùng Há đã cống hiến hơn 80 năm cho nền cải lương Việt Nam. Dù danh tiếng rực rỡ, bà luôn ưu tiên dùng tài sản cho các hoạt động từ thiện, trong đó có việc xây dựng Chùa Nghệ sĩ (TPHCM) và Khu dưỡng lão nghệ sĩ (Quận 8). Những quyết định tài chính này đã khiến bà phải trải qua nhiều giai đoạn khó khăn, thậm chí phải nhờ nhà người khác.
Lịch sử bán nhà và việc chuyển tiền vào quỹ
Sau năm 1975, do nhu cầu tài chính, Phùng Há bán căn nhà kỷ niệm của con gái và tạm ở nhà bạn thân. Vài năm sau, người bạn này xuất ngoại và bán lại căn nhà cho bà. Áp lực kinh tế tiếp tục khiến bà bán thêm một căn nữa và dọn vào Chùa Nghệ sĩ để ở gần đồng nghiệp.
Trong quá trình này, bà đã dùng 18 lượng vàng để xây một căn nhà nhỏ trong chùa, thay vì mua một ngôi nhà hiện đại. Khi qua đời vào năm 2009, căn nhà này được để lại cho cháu họ – bà Nguyễn Thị Bích Qua (sinh 1962) và hai con gái của bà.

Quỹ 700 triệu đồng: Từ ngân hàng tới tay gia tộc
Phần còn lại của số tiền thu được từ việc bán nhà trên đường Trần Hưng Đạo – khoảng 700 triệu đồng – được Hội đồng gia tộc gửi vào ngân hàng và giữ nguyên trong hơn mười năm. Thành viên Hội đồng thời đó gồm ông Bầu Xuân, NSƯT Nam Hùng, đạo diễn Huỳnh Nga; hiện nay chỉ còn nghệ sĩ Tô Kim Hồng (vợ cố NSƯT Nam Hùng – con nuôi của Phùng Há) và bà Bích Qua.

Quy trình duy trì quỹ
Mỗi năm, bà Bích Qua và nghệ sĩ Tô Kim Hồng nhận lãi suất từ khoản tiền này để chi trả cho việc duy trì hương khói, sửa sang mộ và bảo quản tài liệu liên quan đến Phùng Há. Họ nhấn mạnh mục tiêu “giữ gìn, không làm sứt mẻ đồng nào của bà ngoại Bảy”.
Giá trị thực tế và những thách thức
Vào thời điểm bà Phùng Há mất, 700 triệu đồng là một khoản tiền rất lớn. Tuy nhiên, lạm phát kéo dài đã làm giảm đáng kể giá trị thực của số tiền này theo thời gian. Bà Bích Qua lo ngại tuổi già và bệnh tật, mong muốn khi mình qua đời, các con sẽ tiếp quản và tiếp tục bảo vệ quỹ.
Triết lý bảo quản của gia tộc
Theo bà Bích Qua, cả gia tộc đều được Phùng Há dạy dỗ “cẩn trọng, không tham lam, không đố kỵ”. Họ coi việc giữ gìn tài sản không chỉ là trách nhiệm tài chính mà còn là cách tôn vinh di sản tinh thần của một nghệ sĩ lừng lẫy.
Mi Lê