Không chỉ là trò đùa trong các buổi tiệc, khí cười (N2O) còn có thể biến thành cơn nghiện nguy hiểm, như câu chuyện của một sinh viên 20 tuổi vừa được khám tại Bệnh viện Bạch Mai.

Câu chuyện thực tế: Nữ sinh viên nghiện khí cười

Vào ngày 12‑1, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) tiếp nhận một bệnh nhân nữ, sinh viên năm nhất, mang theo bình khí cười khi đến khám. Cô cho biết đã bắt đầu thử “bóng cười” từ thời trung học cơ sở, chỉ dùng vài lần trong các buổi tụ tập bạn bè. Khi lên trung học phổ thông, tần suất tăng lên và đến khi bước vào đại học, cô tự mua các bình mini và thậm chí một bình lớn để có thể giấu trong balo.

Ban đầu cô chỉ dùng 1‑2 quả mỗi lần, nhưng nhanh chóng tăng lên 10‑20 quả/ngày. Khi những quả bóng nhỏ không còn đủ, cô chuyển sang dùng bình khí lớn và mua các bình mini để tránh bị phát hiện. Gia đình chỉ phát hiện sau khi vô tình nhìn thấy một bình khí lạ trong phòng cô, đồng thời nhận thấy các biểu hiện rối loạn tâm thần như tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.

Cơ chế gây nghiện của nitrous oxide (N2O)

Khí cười, hay còn gọi là nitrous oxide, là một chất khí có tác dụng gây hưng phấn và ảo giác ngắn hạn. Khi hít vào, N2O nhanh chóng thẩm thấu vào máu, tác động lên hệ thần kinh trung ương, tạo cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc lạm dụng nitrous oxide đang tăng 10% mỗi năm ở nhóm tuổi thanh thiếu niên toàn cầu, và nguy cơ phụ thuộc tăng mạnh khi dùng trên 10 quả trong một lần.

Hậu quả sức khỏe nghiêm trọng

Lạm dụng N2O lâu dài có thể gây tổn thương não và tủy sống, biểu hiện bằng tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động, suy giảm trí nhớ và giảm khả năng tập trung. Trong những trường hợp nặng, thiếu oxy do hít khí cười gây ngạt thở, rối loạn nhịp tim, thậm chí tử vong.

Ngộ độc cấp tính có thể gây rối loạn nhận thức, chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, và trong trường hợp nghiêm trọng dẫn đến phù phổi cấp hoặc ngừng tim.

Quy trình điều trị và hồi phục

Bác sĩ Lê Thị Phương Thảo cho biết bệnh nhân đã được tiếp cận đa phương pháp: dùng thuốc hỗ trợ giảm thèm, trị liệu tâm lý, và can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ. Với sự giám sát chặt chẽ của gia đình, sau 6 tháng bệnh nhân giảm đáng kể cảm giác thèm khí cười và đã ngừng sử dụng hoàn toàn.

Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, nhấn mạnh rằng hầu hết các trường hợp nhập viện trong tình trạng nặng cần thời gian điều trị kéo dài, đồng thời cần phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ, nhà tâm lý và gia đình.

Lời khuyên cho phụ huynh và cộng đồng

• Theo dõi các dấu hiệu bất thường: tê bì tay chân, thay đổi hành vi, nhu cầu ẩn giấu đồ vật.

• Giáo dục con trẻ về nguy cơ nghiện chất, đặc biệt là các chất “giải trí” dễ mua và giấu.

• Khi nghi ngờ, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa sức khỏe tâm thần để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.

Những câu chuyện như trên cho thấy, việc nhận diện sớm và can thiệp đúng thời điểm có thể cứu sống và giúp người trẻ vượt qua cơn nghiện, trở lại cuộc sống bình thường.